ΔΡΑΣΕΙΣ & ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

25.10.2021

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ 21.10.21


 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΚΕΠΠ
 
25 Οκτωβρίου 2021
Ο  Πρόεδρος του ΚΕΠΠ και πρώην Υπουργός κ. Γιάννος Παπαντωνίου, συνοψίζοντας τα συμπεράσματα του Συνεδρίου που διοργάνωσε το Κέντρο Ερευνών Προοδευτικής Πολιτικής (ΚΕΠΠ)   στις 21 Οκτωβρίου 2021 με θέμα “Ελλάδα: Επενδυτικές Στρατηγικές  στο Νέο Γεωπολιτικό και Ενεργειακό Περιβάλλον” στην Αθήνα, δήλωσε τα εξής:
«Το πρόγραμμα που ακολουθεί η Ελλάδα εντάσσεται στο πλαίσιο των  κλιματικών στόχων που έχουν θέσει ο  ΟΗΕ και η ΕΕ για κοινωνία χωρίς άνθρακα το 2050.  Φαίνεται ότι το πρόγραμμα είναι επαρκές για την επίτευξή τους: Μεγάλη παραγωγή ηλεκτρισμού από ΑΠΕ, μεγάλη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτηρίων, μεγάλα περιθώρια εξοικονόμησης ενέργειας σε βιομηχανία και γεωργία μπορούν να οδηγήσουν σε δραστική μείωση της κατανάλωσης καυσίμων, συμπεριλαμβανομένου του ορυκτού φυσικού αερίου. Παράλληλα, εξασφαλίζονται χρηματοδοτικά εργαλεία, κυρίως από τα ευρωπαϊκά Ταμεία που υποστηρίζουν, με το 1/3 περίπου των διαθέσιμων πόρων τους, την πράσινη ανάπτυξη, ενώ  ετοιμάζεται Εθνικός Κλιματικός Νόμος και προωθείται η κυκλική οικονομία.
 
Όμως, η τρέχουσα ενεργειακή κρίση με την εκτόξευση των τιμών σε πρωτόγνωρα επίπεδα δημιουργεί προβληματισμό για το σχεδιασμό της Πράσινης Μετάβασης. Σύμφωνα με την κρατούσα άποψη που υποστηρίχτηκε  από τους περισσότερους ομιλητές, η ενεργειακή μετάβαση έχει σχεδιασθεί σωστά και είναι δυνατή η  παραγωγή επαρκών ποσοτήτων ηλεκτρισμού από Ανανεώσιμες Πηγές. Η πρόσφατη κρίση τιμών πρέπει να αποτελέσει έναυσμα   για ταχύτερη μετάβαση  σε ΑΠΕ και παύση των επενδύσεων σε ορυκτά καύσιμα με σκοπό την ομαλοποίηση των ενεργειακών αγορών και τον περιορισμό των  μεγάλων διακυμάνσεων τιμών. Σε περιόδους έξαρσης των τιμών η πολιτεία  πρέπει να παρεμβαίνει με μηχανισμούς επιδότησης  για κοινωνικούς λόγους αλλά και για την εξασφάλιση της σταθερότητας των αγορών. Σύμφωνα με αυτήν την άποψη, οι ΑΠΕ αποτελούν ήδη τη φθηνότερη μορφή παραγωγής ενέργειας, ενώ υπάρχουν πολλές δυνατότητες ανάπτυξης της αποθήκευσης ενέργειας.
Από άλλους ομιλητές επισημάνθηκαν οι μεγάλες δυσκολίες της μετάβασης από το σημερινό μείγμα όπου κυριαρχούν τα ορυκτά καύσιμα σε ένα νέο μείγμα, όπου τον πρώτο λόγο θα έχουν οι Ανανεώσιμες Πηγές, σε πολύ σύντομο - για τα ενεργειακά δεδομένα - χρονικό διάστημα 2-3 δεκαετιών. Λόγω της αδράνειας που χαρακτηρίζει το ενεργειακό σύστημα, βεβιασμένες κινήσεις μπορεί να προκαλέσουν μεγάλες ανισορροπίες στην αγορά, οδηγώντας σε αναστατώσεις όπως η σημερινή κρίση. Σύμφωνα με αυτήν την άποψη, πρέπει να εξεταστούν εναλλακτικές  εκδοχές για τις προτεραιότητες των ενεργειακών επενδύσεων στο μεταβατικό στάδιο: Είτε νέες υποδομές φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένων και αποθηκευτικών χώρων, είτε δίκτυα διανομής φυσικού αερίου για μεταφορά βιοαερίου/υδρογόνου και, εναλλακτικά,  αναβαθμισμένα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος στο πλαίσιο πλήρους εξηλεκτρισμού  κατοικιών και  αστικών μεταφορών.
Το δίλημμα είναι, πρωτίστως πολιτικό: Είναι σκόπιμο να αναθεωρηθούν οι επενδυτικοί στόχοι στο πλαίσιο της βελτιστοποίησης της διαδικασίας μετάβασης με κίνδυνο η , έστω  μικρή, καθυστέρηση στην εισαγωγή των ΑΠΕ να εντείνει τα ακραία καιρικά φαινόμενα και να θέσει σε αμφισβήτηση τη συνολική αποτελεσματικότητα της μετάβασης - αποδυναμώνοντας την πολιτική στήριξη που, με πολύ κόπο, έχει επιτευχθεί; Το ερώτημα αυτό βρισκόταν εκτός του πλαισίου συζήτησης. Θεωρώ, όμως, ότι το πολιτικό κριτήριο της σταθερότητας στην ακολουθούμενη γραμμή είναι ασφαλέστερο για την επίτευξη του τελικού στόχου.
Η Πράσινη Μετάβαση μπορεί να αποδειχτεί σωτήρια για τον καθορισμό του νέου παραγωγικού μοντέλου της χώρας μας. Υπάρχει σήμερα ένα παράθυρο ευκαιρίας, που πρέπει να αξιοποιηθεί. Η οικονομία ανακάμπτει με πολύ υψηλότερους ρυθμούς σε σχέση με αυτό που αναμενόταν όταν εκδηλώθηκε η κρίση της πανδημίας. Η παραγωγή και διάθεση των εμβολίων προχώρησαν σε παγκόσμια κλίμακα  ταχύτερα από τις αρχικές προβλέψεις, ενώ  σημειώθηκε  εντυπωσιακή μεταστροφή στην αντιμετώπιση των κρίσεων από την πλευρά των ισχυρών παικτών του διεθνούς οικονομικού συστήματος που, αντί της αδιέξοδης λιτότητας, επέλεξαν αυτή τη φορά τη λελογισμένη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας.
Η βελτίωση της οικονομικής συγκυρίας επιτρέπει στην  Ελλάδα  να προχωρήσει με ταχύ βηματισμό στο μετασχηματισμό και την ενδυνάμωση της οικονομίας της. Οι ομιλητές συμφώνησαν ότι το νέο παραγωγικό μοντέλο  θα πρέπει να θεραπεύει τρεις αδυναμίες – υστερήσεις της χώρας: (α) την παραγωγική υστέρηση (β) τη θεσμική υστέρηση και (γ) τη δημογραφική υστέρηση.
Όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα και την  εξωστρέφεια των ελληνικών επιχειρήσεων οι ομιλητές συμφώνησαν ότι μπορούν να εξασφαλιστούν μέσα από συνέργειες και συγχωνεύσεις ενεργειακών ομίλων σε ευρωπαϊκό πλαίσιο που θα μπορούν να ανταγωνιστούν ομίλους από την Κίνα και την Ασία.
Η ανάδειξη της χώρας σε πρότυπο κέντρο βιώσιμης ανάπτυξης με βάση τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αποτελεί ρεαλιστική προοπτική.  Τα προσδοκώμενα οφέλη τόσο για την κοινωνική ευημερία όσο και για τη γεωπολιτική μας θέση είναι σημαντικά. Η Ελλάδα δεν κατείχε ποτέ κεντρική θέση στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη. Σήμερα, μπορεί να προσβλέπει σε μια τέτοια αναβάθμιση. Αν καταστεί κόμβος παραγωγής και εμπορίας στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών, θα  ενισχύσει  τη γεωπολιτική της επιρροή και, κατ’ επέκταση, την εθνική της ασφάλεια.
Ευρύτερος στόχος  είναι η  δυναμική συμμετοχή  στις σύγχρονες διαδικασίες της παγκοσμιοποίησης μέσα από την πρόσβαση σε  νέες τεχνολογίες και την πραγματοποίηση επενδύσεων – με τη συνδρομή των ευρωπαϊκών Ταμείων – στην Πράσινη Οικονομία και σε δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας στο πλαίσιο διεθνών συνεργασιών».
 

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΓΙΑΝΝΟΥ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ
www.kepp.gr
ΤΗΛ : 2103620714